Showing posts with label Gaeilge. Show all posts
Showing posts with label Gaeilge. Show all posts

Thursday, June 4

Ag Teastáil: An Ghaeilge sa Phairlimint Eorpach

Le Gabrielle Campion

Dúirt 75% d’iarrthóirí sa Toghchán Eorpach go labhróidís an Ghaeilge sa Pharlaimint sa Bhruiséil. Dúirt siad é seo agus iad ag freagairt súirbhé de chuid Chonradh na Gaeilge a foilsíodh an tseachtain seo caite.
Bíonn fáthanna ar leith ag baint le gach rogha iarrthóra, mar shampla, na rudaí a dhéanfadh siad ar son seandaoine, na polasaíthe atá acu mar gheall ar an timpeallacht srl. agus do dhaoine áirithe, bíonn an Ghaeilge mar bhunchloch a rogha.

Mar gheall ar an nGaeilge sa pharlaimint cheana féin, dúirt Pádraig Mac Fhearghusa, Uachtarán Chonradh na Gaeilge, “Tá dea-shampla ó thaobh labhairt na Gaeilge léirithe ag iar-fheisirí na hEorpa cheana, agus is ábhar dóchais don Chonradh agus do phobal na Gaeilge é go bhfuil tromlach na n-iarrthóirí sa toghchán seo chomh toilteanach, sásta céanna tabhairt faoin nGaeilge a labhairt i bParlaimint na hEorpa má thoghtar iad.”
Chun seasamh gach iarrthóir a shoiléiriú, chuaigh Conradh na Gaeilge i dteagmháil leis na hiarrthóirí ó na príomhpháirtithe polaitíochta mar chuid d’fheachtas atá ar bun acu. Tá siad ag iarraidh ar an bpobal tacaíocht a thabhairt do na hiarrthóirí is mó a bhfuil sásta tacú leis an nGaeilge san Eorap.
D’iarr an Conradh dhá cheist difriúla ar na hiarrthóirí
1. (a) Má thoghtar mar chomhalta de Pharlaimint na hEorpa tú, an labhróidh tú Gaeilge go rialta agus mar ghnáthchleachtas sa Pharlaimint?
nó
(b) Muna bhfuil tú compordach le caighdeán do chuid Gaeilge, an gcuirfidh tú feabhas ar do chuid Gaeilge trí ranganna Gaeilge a ghlacadh / cúrsa féin‐foghlaim ar líne a dhéanamh chun a chinntiú go mbeidh do dhóthain Gaeilge agat chun ionadaíocht a dhéanamh ar Éirinn san Aontas Eorpach ag baint úsáid as an bpríomhtheanga náisiúnta?

2. An gcabhróidh tú le deireadh a chur leis an maolú maidir le stádas na Gaeilge san Aontas Eorpach (AE) trí bhrú a chur ar Rialtas na hÉireann agus ar an Aontas Eorpach chuige sin?

Ón 75% d’iarrthóirí a d’fhreagair go dearfach, dúirt 27% acu go bhfuil siad ag úsáid na Gaeilge sa Pharlaimint, sa Dáil nó sa Chomhairle Chontae cheana féin. Dúirt 70% acu go gcuiridís feabhas ar a gcuid Gaeilge má thoghfar iad. Dúirt an 3% eile go raibh an Ghaeilge go líofa acu cheana agus go raibh siad ag súil léí a húsáid sa pharlaimint.
Dúirt 55% de na hiarrthóirí go gcabhróidís le deireadh a chur leis an maolú maidir le stádas na Gaeilge san Aontas Eorpach. Is éard atá i gceist leis an maolú seo ná nach mbíonn ar an Aontas Eorpach gach dlí a chur ar fáil as Gaeilge ach amháin rialacháin a dhéanann Comhairle na nAirí agus Parlaimint na hEorpa in éineacht a chéile.

Dúirt duine amháin de na hiarrthóirí a d’fhreagair an ceistiúchán nach labhródh sé an Ghaeilge agus nach ndéanfadh sé iarracht feabhas a chur ar a chuid Gaeilge chun é seo a dhéanamh.

Tá freagraí na n-iarrthóirí uilig agus tuilleadh eolais ar fáil ar shuíomh idirlín Chonradh na Gaeilge www.cnag.ie

Tuesday, May 12

Céard is féidir leis na daoine seo a dhéanamh domsa?

Le Gabrielle Campion

An bhfuil suim ag an aos óg sa toghchán? Céard atá ag cur isteach orainn? Céard atá ag teastáil uainn ó na hiarrthóirí? Labhair Gabrielle Campion le Katie de Búrca, cailín 22 bhliain d'aois, faoin a cuid tuairimí ar an toghchán atá ag teacht.

Gabrielle: An bhfuil a fhios agat cé a bheidh ag dul sa rás i dToghchán na hEorpa i dtoghcheantar an iar-thuaiscirt?

Katie: Caithfidh mé a rá nach bhfuil morán eolais agam faoi i ndáiríre ach tá beagáinín cloiste agam mar gheall ar an bhfear sin Declan Ganley i nGaillimh.

Gabrielle: Céard atá cloiste agat?

Katie: Chuala mé go bhfuil feachtas mór ar bun aige agus go bhfuil a lán páipéarachas ag baint leis agus go bhfuil a aghaidh le feiceáil i ngach áit.

Gabrielle: Meas tú go an mbíonn tionchar mór ag póstaeir na n-iarrthóirí ar dhaoine?

Katie: Is dócha go mbíonn, ar dhaoine óga cosúil liomsa, ach go háirithe, toisc go mbíonn aithne agat ar na haghaidheanna cé nach mbíonn a fhios agat céard a dhéanann siad agus tú ag vótáil.

Tá Katie ina cónaí ar Inis Oírr, ar oileáin Árann, faoi láthair, cé gurb as Béal Átha na Sluaighe di ó dhúchas.

Gabrielle: Céard a cheapann tú faoin gcaoi a mbíonn ar mhuintir na n-oileán vóta a chaitheamh roimh an chuid eile den tír?

Katie: Ní cheapaim go bhfuil morán eolais ag muintir na n-oileán faoin toghchán ar aon nós mar tá na póistéir crochta ar fud na háite i nGaillimh agus ar an mórthír ach níl mórán anseo agus mar sin ní dhéanfadh sé mórán difríocht ar aon nós. Ach níl ansin ach mo thuairim féin!

Gabrielle: Le himeacht Sheáin Uí Neachtain, duine de na daoine a bhíonn ag labhairt na Gaeilge sa Pharlaimint Eorpach, meas tú an mbeidh drochthionchar ar an nGaeilge san Eoraip?

Katie: Bhuel, is mór an trua é ach ag an am céanna ní dóigh liom go ndéanann sé mórán difríocht do na rudaí a bhíonn ar siúl ar son na Gaeilge ann.

Gabrielle: An gceapann tú go bhfuil go leor á dhéanamh ag iarrthóirí sa toghcháin chun daoine óga a mhealladh?

Katie: Bhuel, nach mbíonn siad ag usáid facebook srl? Ach seans narbh é sin an rud is fearr le déanamh. Bíonn daoine óga, mé féin san áireamh, ag breathnú orthu agus ag ceapadh nach bhfuil siad ach ag iarraidh bheith ag breathnú 'cool' agus nach bhfuil clú acu céard atá ar siúl ar chor ar bith. Ach fós féin, is dócha go n-ardaíonn rudaí mar sin a bpróifíl cé nach bhfuil an toradh a bhfuil siad á lorg á bhaint amach acu!

Gabrielle: Céard is féidir leo a dhéanamh chun daoine óga a mhealladh mar sin?

Katie: D'fhéadfaidís rudaí níos praicticiúla a dhéanamh. Tá an cosúlacht ann go bhfuil siad go léir mar an gcéanna, bíonn siad ag caint is ag caint is ag caint agus gan mórán á dhéanamh acu. Ach i mo thuairimse b'fhearr dóibh comhdháil a reachtáil le grúpa daoine óga chun a fháil amach céard go díreach atá ag teastáil uathu.

Ba é dífhostaíocht na tíre an rud is mó a chuir as do Katie. Bhí sí buartha go raibh geallúintí á dtabhairt ag na hiarrthóirí nach bhféadfaidís a chur i bhfeidhm. “In am mar seo,” a dúirt sí, “cé gur rud mór é infrastruchtúr na tíre agus a leithéid, táimid ag iarraidh post. Tá céim bainte amach agam, tá iarchéim bainte amach agam, agus fós ní féidir liom post a fháil. Céard is féidir leis na daoine seo a dhéanamh domsa?”

Lá na hEorpa

Ag spreagadh suime san Eoraip – cur chuige nua!
Le Séamus Mac Suibhne
Mar chuid de cheiliúradh do Lá na hEorpa ar an Satharn 9 Bealtaine, bhí cur chuige suimiúil ag European Movement Ireland agus iad i mbun “flash mobbing” i lár chathair na Gaillimhe. Bhí 30 ball den eagraíocht gléasta i t-léinte ildaite agus bhuaileadar le chéile ag áiteanna mórthimpeall na cathrach ar nós an Fhaiche Mhór agus Sráid na Siopaí chun na t-léinte seo a thaispeáint don phoball gan choinne. Mar aon le seo bhí siad ag béiceadh rudaí ar nós “Europe Day 2009” agus ag buaileadh bos chun tuilleadh aire a tharraingt orthu féin. Bíonn Lá na hEorpa á cheiliúradh chuile bliain i gcoimhne bhunú an Aontais Eorpaigh agus bíonn imeachtaí ar siúl i roinnt tíortha san Aontas Eorpach.

Is í aidhm an imeachta seo ná daoine a spreagadh chun dul i mbun cainte agus machnaimh faoin Eoraip, dar le Príomhfheidhmeannach European Movement Ireland Andrea Pappin. “We are an independent organization who want to answer people’s questions about Europe, but in plain English. We want to get people to just take five minutes to think about what role we want to play at the European table. We are doing this a little more uniquely by flash mobbing in the middle of Galway”, a dúirt Andrea Pappin.


Bhí na baill ar fáil chun ceisteanna bunaithe ar ghnóthaí na hEorpa a fhreagairt. Leis na toghcháín Eorpacha ag teacht ar an 5 Meitheamh agus reifreann ar Chonradh Liospóin le teacht ina ndiaidh, bhí léar mór tuairimí curtha faoi bhráid na mball agus iad ag freagairt ceisteanna sa chathair. Rud a bhí suimiúil ná an dearcadh dearfach a bhí ag daoine óga i leith na hEorpa, i gcontrártha leis an vóta ard “Níl” a bhí i nGaillimh sa reifreann ar Chonradh Liospóin an bhliain seo caite. Bhí daoine óga agus mic léinn go ginearálta an-dearfach i leith na hEorpa, dar le ball amháin den eagraíocht Rosella Virdo.


Cé nár tháinig gach duine le tuairimí na ndaoine óga, bhí tuairimí láidre ag gach duine a chasadar leo. Dúirt Eoghan Mc Ilwaine, ball den eagraíocht, go raibh gach uile duine an-dearfach nó an-diúltach i leith na hEorpa agus go raibh tuairimí ag gach duine. Ní raibh gach duine sásta dul i mbun cainte leo áfach agus rinne Eoghan tagairt do na deacrachtaí a bhí os a gcomhair i rith na lae. “There was one guy who shouted at us “We don’t get to elect our leaders in Europe” and then just ran away before we could say anything to him!

Níl dabht ar bith ach gur éirigh leis an ócáid seo suim an phobail a spreagadh i nGaillimh agus ba cheart go gcuideodh sé seo an meon diúltach atá ag daoine i leith na hEorpa agus na dtoghchán Eorpach a athrú. B’fhéidir go spreagfar grúpaí eile nó iarrthóirí sna toghcháin fiú chun tabhairt faoi bhealaí éagsúla suimiúla chun a dteachtaireachtaí a chur trasna chuig na vótálaithe atá chucu. Tá súil agam go dtiocfaidh an cur chuige seo síos chuig deisceart na tíre ar ball…beidh le fios!